«مخاطب محترم گاهی اوقات سایت حاضر به دلایل مشکلات فنی از دسترس خارج می شود که بدین وسیله از شما پوزش می طلبیم»

 

 

 

نقاشی نویسی

«آینه، تنها نقاشی است

که همزمان عکاسی می‌کند،

 روبروی آینه می بینی

چگونه چشمانت این دو کار  می‌کنند

 ولی حواس یا هوست «آن» را  انکار می‌کند»

(استاد مونس)

 

نقاشی‌ نویسی

استاد محمد پیرحیاتی(مونس) سال‌ها به  پژوهش و نوشتن درباره‌ی هنرهای تجسمی مشغول است که هنر نقاشی نیز در این فرایند و پروژه سهم بسزایی داشته است. براین‌پایه آنچه در ذیل این سطور می‌خوانید اقتباسی آزاد است از نوشته‌ها و بیانات ایشان که پیش از این به شکل مقاله و کتاب در ایران به چاپ رسیده است. شاید در همین گام نخست یادآوری یک نکته ضروری نشان دهد، استاد در آثار نوشتاری‌اشان که اغلب با رویکرد تطبیقی همراه می باشد  سنگ بنای نظریه‌ای را در این رویکرد نهاده‌اند که ابتدا به تجارب باطنی و قلبی‌اشان در سیر و سلوک عرفانی برمی‌گردد که در کتاب گرانسنگ خویش « مقدمه ای  بر اساطیر- با تطبیق میان«عرفان و اسطوره» مطرح و در ادامه با آثار دیگر خویش آن را گسترش و بسط داده‌اند.

اگر اندکی اجمالی نیز به فهرست عناوین کتاب مذکور- که در همین سایت بخش کتاب‌ها، قابل مشاهده می‌باشد- بنگریم خواهیم دید که رفتار استاد با زبان و ذهن خویش تاچه‌اندازه مدیون رفتار و کردار عملی‌اشان در تربیت قلبی و روحی‌اشان، است تاجایی‌که استاد در آن سال‌ها طرح و برنامه‌ای با بیان زبانی خویش در راستای فرهنگ و ادب و عرفان و علم و هنر و ...  کشورمان  را پی ریزی نموده که در کتاب « اسطوره و دین»- دیگر شاهکار استاد- این رویکرد تطبیقی چنان ادامه می‌یابد که از تطبیق«عرفان و اسطوره» به تطبیق«دین و اسطوره» می‌رسند که قریب به 1300 صفحه حاصل این رویکرد پژوهشی و تطبیقی گردیده است. اهل اندیشه و قلم  به خوبی می‌دانند که این حجم کار با پشتوانه‌ی عمیق ِمعنوی و عرفانی در کنار پژوهش و مطالعه‌ای که کتاب‌نامه‌های انتهای هر دوکتاب گواه این مدعاست تا چه اندازه می‌تواند طاقت فرسا و به طور ضمنی یادآور روحیه‌ی جستجوگر و خستگی‌ناپذیر نگارنده ‌اش باشد.

نکته‌ی قابل تأمل این‌که ماجرا در اینجا به پایان نمی‌رسد و ایشان برای تکمیل تفکرات و نظرات خویش در رابطه با سیر تکامل اندیشگی انسان خود را ملزم به طرح کتاب سومی می نمایند تحت عنوان «حکمت پشت دل» تا سه‌گانه‌ی معرفتی‌اشان را در بخش هنری نیز آشکار سازد. کتاب سوم نیز که اندکی فربه‌تر و نزدیک به 900 صفحه می‌باشد پس از سال‌ها به پایان می‌رسد ولی ناگهان ایشان تصمیم می‌گیرند که این کتاب را نه به شکل حجیم همچون دو کتاب قبلی خویش که هر یک نزدیک به 700 صفحه بوده است انتشار دهد، بلکه بهتر می‌بینند که هر فصل از این کتاب را جداگانه تبدیل  به اثری در این راستا نمایند که تا به حال نزدیک به 5 جلد اثر از دل آن کتاب « حکمت پشت دل و اسطوره» بیرون آمده و به چاپ رسیده است. غرض از این قصه‌‌ی پژوهشی کوتاه آن بود که بگوییم در فرایند تکمیلی سه‌گانه‌ی معرفتی استاد به جایی می رسیم که«حکمت پشت دل و اسطوره»‌ سهم « هنر» در سیر تکامل اندیشگی انسان را نیز لحاظ و آشکار می‌نمایند که کتابهای چاپ شده‌ی ایشان:« نمادشناسی و اسطوره، سیمرغ بازخوانی، علم دیداری و هنر عکاسی، هنرهای تجسمی و علم دیداری، گرافیک ... است و ... » بخشی از این رویکرد را آشکار می‌نماید.

بدیهی است در این فرایند- سیرتکامل اندیشگی انسان- هنر نقاشی جایگاه ویژه‌ای داشته که استاد در مقالات و کتب مذکور بارها به اشکال گوناگون آن را نشان داده‌اند. تنها کافی ‌ست به فهرست عناوین کتب و مقالات چاپ ‌شده‌اشان بنگریم – عکس‌نقاشی‌های انسان اساطیری، نقاشی و مراقبه، ماندالای کلامی، هندسه‌ی شهودی راه، حکمت پشت دل، درخت عشق، رنگ در عرفان، هنر و روان‌شناسی و... – تا دریابیم که استاد چگونه به این هنر در هر دو ساحت بیان بصری و بیان زبانی دل داده و همچنان در حال آفرینش و تولید آثاری در همین زمینه است که شاهکار اخیرشان- گرافیک ... است- بخشی دیگر از آن مجموعه‌ای است که ذکر شد. ما نیز اندکی از آنچه استنباط نموده‌ با اقتباسی آزاد در اینجا ارائه می‌دهیم که امیدواریم مورد قبول افتد.

ادامه دارد...

زهره پیرحیاتی(روان‌شناس)

تقدیم به مونس جان ، استاد محمد پیرحیاتی(مونس)