«مخاطب محترم گاهی اوقات سایت حاضر به دلایل مشکلات فنی از دسترس خارج می شود که بدین وسیله از شما پوزش می طلبیم»

 

 

 

کلاف خط های سیحونی

آنچه در ذیل این سطور می‌خوانید اقتباسی است آزاد از نوشته‌های استاد مونس درباره‌ی نقاشی که پیش از این در آثار نوشتاری ایشان در ایران به چاپ رسیده است.

« افتخار می کنم ایرانی هستم و از این‌که در موقع تولد ایران عزیز اجازه داد

 پای بر روی خاک مقدس‌اش بگذارم، سپاسگزام»

(استاد هوشنگ سیحون)

کلاف خطهای سیحونی

«کلاف خطها»، اصطلاح و سبکی است نقاشانه از استاد بزرگ«هوشنگ سیحون» افتخار معماری ایران زمین که به قول استاد مونس:« استاد سیحون سقف اندیشه‌ی ایرانیان را که کهن الگویانه و آسمانی بود باردیگر با یادمان‌های بزرگان ایران زمین-  فردوسی، ابوعلی سینا، عمرخیام و کمال‌الملک و... – چنان به رخ‌امان کشید تا سقف نسیان و تنگ‌نظرانه به این سرزمین اهورایی را شکسته و یادآور گردد که ایران سرای دلیران و شیران فرهنگ و ادب و حکمت و علم و هنر و ... همواره بوده است و خواهد بود تا جایی‌که «کلاف‌خطهای»‌ این هنرمند بزرگ ایرانی – در حوزه‌ی طراحی و نقاشی- نیز بزرگان جهان هنر نقاشی امثال پاپلو پیکاسو و سالوادور دالی را به شگفتی و تحسین واداشته است». همان‌طور که می‌دانیم اشاره‌ی استاد به نمایشگاهِ مشترک استاد سیحون با پاپلو پیکاسو و سالوادر دالی در سال 1972 دارد که کلاف خطهای سیحون نه تنها ایشان بلکه جامعه‌ی هنری آمریکا را نیز به شگفتی و تحسین واداشت.

استاد محمد پیرحیاتی(مونس) به خاطر عشق و علاقه‌‌اشان به معماری از جمله به آثار استاد سیحون معتقدند که« معماری استاد سیحون تحت‌تأثیر کهن‌الگوهای نهفته در ناخودآگاه جمعی ایرانیان چنان پرده از اسرار سرزمین اهورایی‌امان برمی‌دارد که گویی خود ایشان- استاد سیحون- الگویی مجسم و زنده با روحی اساطیری در فرهنگ معاصر ایرانی در پی احیا و زنده‌کردن آن فرهنگ کهن غنی در ایران زمین هستند». استاد مونس پیش از این در کتاب سرّ مدوّر- مجموعه نقاشی‌ها- نه تنها یکی از تابلوهای خود را به استاد سیحون  هدیه کردند بلکه چهره‌ی ایشان را نیز به شکلی نمادین نقاشی نموده که در بخش نقاشی‌ها قسمت«چهره‌های معماری ایران» در همین سایت مشاهده خواهید نمود. براین‌پایه استاد مونس، ناخودآگاه و خودآگاه تحت‌تأثیر هنر معماری و نقاشی استاد سیحون به‌ویژه«کلاف‌خطهایشان» قرار گرفته‌اند و  تعدادی نقاشی «کلاف خط » را آفریده‌اند که برخی از آن‌ نقاشی‌ها تحت عنوان« کلاف‌خطهای سیحونی» در« بخش نقاشی‌های» همین سایت ارائه نموده‌ایم. شایان ذکر است تفاوت‌هایی میان کلاف‌خطهای استاد مونس با کلاف خطهای استاد هوشنگ سیحون نیز وجود دارد – بیان تمام تفاوت‌ها و تشابهات نقاشی‌های این دو هنرمند در این مقال نمی‌گنجد- که عمده‌ترین تفاوت، رنگی بودن آثار استاد مونس می‌باشد. همان‌طورکه می‌دانیم کلاف‌خطهای استاد سیحون به رنگ سفید و سیاه می باشند. نکته‌ی حائز اهمیتی که مشترک میان پایه‌گذار این سبک نقاشی یعنی استاد سیحون و کلاف خطهای استاد مونس وجود دارد همانا«هنر بین‌راهی» است که سال‌هاست استاد مونس به آن در هر دو ساحت بیان بصری و بیان زبانی پرداخته‌اند. به عبارت دیگر هردو بزرگوار در طراحی‌های خود دارای دریافتی از شکل و محتوایی«بین‌راهی» و ازپیش‌تعیین نشده می‌رسند که این امر می‌تواند باردیگر از اسرار«هنر بین‌راهی» در نزد استادمان چنان پرده بردارد که اصرار ایشان در این‌سالها را بدون پشتوانه نبینیم، تاجایی‌که این امر را در نزد بزرگان ایران زمین ا زجمله استاد سیحون نیز می‌توان کشف، شناسایی، بازنمایی و قابل تطبیق قرار داد. دچارشدگی اهل فرهنگ و ادب و هنر و  علم و... به مقوله‌ی«هنر بین‌راهی» رویکردی است تطبیقی که استاد مونس نه تنها در نزد بزرگان ایران زمین بلکه در نزد بزرگان جهان نیز، بدان پرداخته اند که نمونه‌ی آن رویکرد تطبیقی میان«هنر بین‌راهی» و« هنر چیدمان» می‌باشد که در «بخش هنر چیدمان» در همین سایت بدان پرداخته‌ایم که می‌توانید به آن مراجعه نمایید. براین‌پایه این«دچارشدگی»- از اصطلاحات استاد مونس- به «هنر بین‌راهی» را نمی‌توان از روحیه‌ی ایرانی جدا نمود زیرا «معنای زندگی»  در نزد ایرانیان تنها در چارچوب و قالب‌های ازپیش تعیین شده ارائه نمی‌گردد. اینک به شعری از استاد مونس که به عشق و علاقه‌اش نسبت به شادروان استاد سیحون سروده‌اند شما را دعوت می‌نماییم:

                                   « کلاف عشق را معمار تو بودی                                      دل ما را به معماری ربودی

                                   به دور از خاکت ایران خفته‌ای، لیک                            هزاران سینه را معمار تو بودی

                                   تو در هر نقطه‌ی ایران، سَرایی                                          بنا کردی، تو ایران می‌سرودی

                                  همه گویند که سیحون در بهشت است                   بهشت بودی که ایران می‌سرودی»(استاد مونس)

زهره پیرحیاتی (روان‌شناس)

تقدیم به مونس جان ، استاد محمد پیرحیاتی(مونس)